منیش ئه‌نفال کریام

ئه‌نفال ڕوداوێکی ساده‌ و ساکار نییه‌ به‌ ئاسانی له‌بیر بکرێ ، ئه‌نفال کاره‌ساتێکی پلان بۆ داڕێژڕاوبوو بۆ جینۆسایدکردنی کوردوسڕینه‌وه‌ی کوردستان له‌نه‌خشه‌ ، به‌ده‌ستی دڕنده‌ترین حوکمڕانی سه‌رده‌م جێبه‌جێ کرا ، ئاسه‌واروکاریگه‌ریی ئه‌نفال له‌سه‌ر هه‌موو تاکێکی خاوه‌ن ویژدانی کورددا دیاره‌وله‌یادکردنی مه‌حاڵه‌ ، بۆیه‌ ده‌بێ هه‌نگاو به‌هه‌نگاوی تۆمار بکرێ و خوێندنه‌وه‌ی مێژوویی بۆ بکرێ ، له‌سه‌ری بوه‌ستین و وانه‌ی لی وه‌رگرین .

ئه‌وانه‌ی له‌ دۆزه‌خـى بۆکورد هه‌ڵکراوی نوگره‌ سه‌لمان وعه‌رعه‌رگه‌ڕانه‌وه‌ وئه‌وانه‌یشی وا به‌ ڕێکه‌وت له‌و دۆزه‌خه‌ ڕزگاریان بوو، هه‌ریه‌که‌یان به‌هه‌زاران داستانیان لا تۆمار بووه‌ که‌ ویژدانی مرۆڤایه‌تی ده‌هه‌ژێنێ .  ئه‌مه‌ی لای من تۆمارکراوه‌ و باسی لێده‌که‌م دڵۆپێکه‌ له‌ ده‌ریایه‌کی ئه‌و کاره‌ساته‌، به‌ڵام هه‌ر دڵۆپه‌ فرمێسکێکی دیده‌ی ژنه‌ کوردێکی ئه‌نفال مه‌ره‌که‌بی مێژوویی پڕ مه‌ینه‌تی کورده‌ و ده‌بێ یادداشت بکرێ .

له‌ ڕه‌وه‌ به‌کۆمه‌ڵه‌که‌ی پاش ڕاپه‌ڕین  ڕێکه‌وت کردمی به‌ هاوه‌ڵی کچێکی ته‌مه‌ن 18-19 ساڵه‌ی به‌ جه‌سته‌ له‌ ئه‌نفال به‌جێماو به‌ هه‌ست وڕوح ئه‌نفال کراو ، سه‌ر زمان و ژیر زمانی هه‌ر باس باسی ئه‌نفال بوو ، زۆر به‌ تاسه‌وه‌ گوێگری بووم ... له‌دڵه‌وه‌ هه‌ستم به‌ ئازاره‌کانی ناخی ده‌کرد... هه‌ر بۆیه‌ش باوه‌ڕی پێم هێنا و به‌سه‌رهاتی خۆی بۆ گێڕامه‌وه‌.

                                                                                ڕووناک شوانی / سوید

من خه‌ڵکی دێیه‌کی بچووکی گه‌رمیانم ،خه‌ڵکی دێیه‌که‌مان هه‌موو ئه‌نفال کریان ، ئێستاش نازانم کاکم و باوکم هان له‌ کوێ. له‌ کاتی ئه‌نفاله‌که‌دا من و دایکم و برا بچووکه‌که‌م له‌ شار بووین رێگه‌ به‌سترا نه‌مانتوانی بگه‌رێینه‌وه‌ بۆ دێیه‌که‌ی خۆمان  ، پاشان له‌ ته‌ک ئه‌وانه‌ی له‌ ئه‌نفال رزگاریان بوو یان له‌ نوگره‌ سه‌لمان گه‌ڕانه‌وه‌ له‌ ئوردوگای شۆڕش نیشته‌جێ بووین . ماڵه‌که‌مان زۆر بێ که‌ڵک بوو ، ژوورێکی به‌ بلۆک دروست کراوی سواخ نه‌دراو، نه‌ ئاومان هه‌بوو نه‌ کاره‌با ... نه‌ ژیان ... له‌به‌ر نه‌بوونی و هه‌ژاری منداڵ و ژن ده‌ستمان دایه‌ کارکردن ، منداڵان له‌ بازاڕه‌کاندا وون بوون ، ژنان و کچانی گه‌نجیش ڕوومان ده‌کرده‌ ئه‌و ده‌شته‌ و که‌نگه‌رمان ده‌کرد یان له‌ باخ و کێڵگه‌کاندا سه‌وزه‌مان ده‌سکه‌نه‌ ده‌کرد ، به‌ینا به‌ینێ کابرایه‌ک ده‌هات و ده‌یبردین بۆ حه‌ویجه‌ له‌وێ له‌ کێڵگه‌ی ئه‌فسه‌رێکی عه‌ره‌ب سه‌وزه‌ وته‌ماته‌ و خه‌یارمان ده‌چنی ، هه‌ر له‌ شه‌به‌قه‌وه‌ کارمان ده‌کرد ، تا نزیکی ڕۆژئاوا به‌ کرێیه‌کی که‌مه‌وه‌ ده‌گه‌ڕاینه‌وه‌ ماڵه‌وه‌ .

هه‌ندێ ڕۆژ ئه‌فسه‌ره‌که‌ خۆی ده‌هاته‌ سه‌ر کێڵگه‌که‌ هه‌ر جاره‌ی یه‌کێکی لێ ده‌ستنیشان ده‌کردین که‌ بچینه‌ ماڵه‌وه‌ بۆ یارمه‌تیدانی ژنه‌که‌ی له‌ کاروباری ناوماڵ ، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی زۆر میوانداره‌ ، ئه‌وانه‌ی که‌ پێشتر ڕۆیشتبوون که‌ ده‌گه‌ڕانه‌وه‌ هیچ شتێکیان لای هاوه‌ڵه‌کانیان نه‌ده‌درکاند ، زۆربه‌شیان وازیان له‌ کار ده‌هێنا ... تا ڕۆژێکیان نۆره‌ گه‌یشته‌ من له‌ ته‌کیا چوومه‌ ماڵه‌وه‌ ، وتی ئه‌مشه‌و میوانێکی زۆرم هه‌یه‌ وژنه‌که‌م فریا ناکه‌وێ به‌ ته‌نیا به‌رێیان کا ده‌بێ تۆ یارمه‌تییه‌کی باشی بده‌ی. که‌ چوومه‌ ماڵه‌وه‌ یه‌کسه‌ر ده‌ست به‌ کار بووم ، کۆڵێکیش خۆشحال بووم که‌ بۆ ڕۆژێکیش بووه‌ له‌ گه‌رمای به‌ر هه‌تاو و قوڕ و لیته‌ی سه‌وزه‌چنین ڕزگارم بوو . په‌نجه‌کانم ئه‌وه‌نده‌ ئازاریان زۆر بوو هه‌ستم ده‌کرد خوێنیان لێ ده‌تکێ ... خواردن و خواردنه‌وه‌یه‌کی زۆر خرایه‌ به‌ر ده‌ست میوانه‌کان ، به‌ درێژایی کات که‌ بۆن و به‌رامی ئه‌و خواردنانه‌ ده‌چوو به‌ لووتما بیرم له‌ دایکم و براکه‌م و خه‌ڵکه‌ برسییه‌که‌ی ئۆردوگا ده‌کرده‌وه‌ . که‌ شه‌و داهات و کارو بار ته‌واو بوو ژنه‌ چووه‌ قاتی سه‌ره‌وه‌و خه‌فت و منیش له‌ کونجێکی چێشتخانه‌که‌ سه‌رخۆم کزکرد وله‌به‌ر شه‌که‌تی به‌ده‌نم خه‌وم پیا که‌فت ... ئه‌وه‌نده‌ به‌ ئاگا هاتم یه‌کێک به‌ نووکه‌ شه‌ق خه‌وه‌رم ده‌کاته‌وه‌ ، ڕاچڵه‌کیم ... ڕوانیم کاورای خانه‌خوێیه‌ ، داوای لێکردم بڕۆم خزمه‌ت میوانه‌کان بکه‌م . که‌ چوومه‌ ژووری میوان ده‌نگی مۆسیقا وپێکه‌نین و قسه‌کردن تێکه‌ڵ به‌ یه‌ک ببوون که‌س گوێی له‌وی تر نه‌بوو له‌ کاتێکدا خه‌ریکی کۆکردنه‌وه‌ی شته‌کانی به‌رده‌ستیان بووم ، کاورایه‌ک وه‌ک سه‌گی برسی په‌لاماری دام یه‌کێ تریش هات ده‌ستم بۆ به‌رێ ... خۆم ڕاپسان و زۆر تێکۆشام تا خۆم له‌ ده‌ستیان قورتار که‌م ، جله‌کانم دڕان ، ئه‌وانی که‌ دانیشتبوون هه‌موو پێکه‌نین ... وه‌هه‌رحاڵ بوو خۆم قورتار کرد و ڕامکرده‌ قاتی سه‌ره‌وه‌ په‌نام بۆ ژنه‌ ئه‌فسه‌ره‌که‌ برد که‌وتمه‌ سه‌ر ده‌ست و پێی وتم شه‌ره‌فم بپارێزه‌ ، ماڵی ئاوا ، ژنه‌ بانگی مێرده‌که‌ی کرد تۆزێ قسه‌یان کرد و کاورا ڕۆیی . ژنه‌ لێمگه‌ڕا له‌ هه‌وره‌ بانه‌که‌ی سه‌ربان تا به‌یانی بحه‌وێمه‌وه‌ ، ڕۆژم لێنه‌ده‌بووه‌وه‌ ... تا به‌یانی وه‌ک سه‌گ هه‌ڵده‌له‌رزیم ، دار و به‌ردم لێبووه‌ پیاوی دڕنده‌ و په‌لاماریان ده‌دام . که‌ ڕۆژ بووه‌وه‌ گه‌ڕامه‌وه‌ سه‌ر کێڵگه‌ ، هاوه‌ڵه‌کانم هه‌موو ته‌ماشامیان ده‌کرد ، ده‌متوانی به‌ بێ ترس له‌ته‌ک هه‌موویان قسه‌ بکه‌م بزانم ئه‌وانیش وه‌ک منیان به‌سه‌ر هاتووه‌ که‌س نتقی لێوه‌ نه‌هات ... به‌ڵام به‌ چاوه‌کانیان زۆر شتیان بۆ باس کردم . ئه‌و ڕۆژه‌م تا ئێوارێ به‌سه‌ر برد و ئیتر نه‌گه‌ڕامه‌وه‌ بۆ کێڵگه‌ .   

Home